Szczególnej uwagi wymagają:

• deklaracja CIT-8E,
• zysk netto wypracowany w okresie ryczałtu,
• korekta wstępna,
• straty podatkowe odliczone przed wejściem do systemu,
• późniejsza wypłata zysków wspólnikom,
• okres karencji przed ponownym wyborem estońskiego CIT.

Estoński CIT – czym jest i kto może z niego skorzystać?

Estoński CIT jest alternatywnym systemem opodatkowania uregulowanym w rozdziale 6b ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, obejmującym art. 28c-28t tej ustawy. W klasycznym CIT dochód jest opodatkowany w momencie jego osiągnięcia. W estońskim CIT opodatkowanie jest natomiast powiązane przede wszystkim z dystrybucją zysku oraz z innymi kategoriami określonymi w ustawie, takimi jak:

• ukryte zyski,
• wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą,
• dochód z tytułu zmiany wartości składników majątku,
• dochód z tytułu zysku netto,
• nieujawnione operacje gospodarcze.

Z ryczałtu mogą korzystać podatnicy prowadzący działalność w formie:

• spółki z ograniczoną odpowiedzialnością,
• spółki akcyjnej,
• prostej spółki akcyjnej,
• spółki komandytowej,
• spółki komandytowo-akcyjnej.
  Podatnik musi posiadać siedzibę lub zarząd w Polsce i podlegać w Polsce obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów.

Najważniejsze warunki stosowania estońskiego CIT

Warunki wyboru i stosowania ryczałtu określa przede wszystkim art. 28j ustawy o CIT.
Do najważniejszych należą:

• wspólnikami, udziałowcami albo akcjonariuszami spółki mogą być wyłącznie osoby fizyczne, które nie posiadają określonych praw majątkowych związanych z fundacjami, trustami ani podobnymi podmiotami, z uwzględnieniem ustawowego wyjątku dotyczącego fundatorów i beneficjentów fundacji rodzinnej
• spółka co do zasady nie może posiadać udziałów lub akcji w kapitale innej spółki ani innych praw udziałowych wskazanych w ustawie,
• mniej niż 50% przychodów spółki, liczonych wraz z należnym VAT, może pochodzić z określonych źródeł pasywnych, takich jak odsetki, wierzytelności, prawa autorskie, instrumenty finansowe oraz niektóre transakcje z podmiotami powiązanymi,
• spółka musi spełniać warunek zatrudnienia,
• spółka nie może sporządzać sprawozdań finansowych według Międzynarodowych Standardów Rachunkowości,
• podatnik musi złożyć zawiadomienie ZAW-RD o wyborze ryczałtu.

Warunek zatrudnienia nie ogranicza się wyłącznie do zatrudnienia trzech pracowników na umowę o pracę.
Może być spełniony również przez ponoszenie odpowiednio wysokich wydatków na wynagrodzenia co najmniej trzech osób zatrudnionych na innych podstawach, jeżeli spółka jest w związku z tym płatnikiem PIT lub składek na ubezpieczenia społeczne.
Dla podatników rozpoczynających działalność oraz małych podatników obowiązują w tym zakresie przepisy szczególne.
Przykładowo podatnik rozpoczynający działalność nie musi spełniać warunku zatrudnienia w pierwszym roku opodatkowania ryczałtem.

Czy z estońskiego CIT można zrezygnować przed upływem czterech lat?

Tak. Podatnik może zrezygnować z ryczałtu przed upływem pierwszego czteroletniego okresu opodatkowania. Rezygnacja jest możliwa z końcem dowolnego roku podatkowego. Nie jest konieczne uzyskanie zgody urzędu skarbowego ani występowanie o interpretację indywidualną.

Czteroletni okres wskazany w ustawie oznacza podstawowy okres wyboru ryczałtu. Opodatkowanie jest automatycznie przedłużane na kolejne czteroletnie okresy, jeżeli podatnik nie zrezygnuje i nadal spełnia ustawowe warunki.
Należy jednak pamiętać, że na gruncie art. 28l ustawy o CIT dobrowolna rezygnacja jest jednym z przypadków utraty prawa do opodatkowania ryczałtem. Ma to znaczenie między innymi dla ustalenia, kiedy podatnik może ponownie wybrać estoński CIT.

Jak formalnie zrezygnować z estońskiego CIT?

Krok 1. Wykazanie rezygnacji w deklaracji CIT-8E

Rezygnacji nie zgłasza się na formularzu ZAW-RD. Formularz ten służy do wyboru opodatkowania ryczałtem. Informację o rezygnacji podatnik przekazuje natomiast w deklaracji CIT-8E składanej za ostatni rok stosowania ryczałtu. Deklarację CIT-8E wraz z wymaganymi załącznikami składa się co do zasady do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, którego dotyczy rozliczenie. Podstawą prawną jest art. 28r ustawy o CIT.

Krok 2. Zamknięcie roku i sporządzenie sprawozdania finansowego

Spółka sporządza roczne sprawozdanie finansowe zgodnie z ustawą o rachunkowości.
Dobrowolna rezygnacja z estońskiego CIT z końcem roku podatkowego nie tworzy sama w sobie dodatkowego obowiązku sporządzania specjalnego sprawozdania finansowego wyłącznie na potrzeby wyjścia z systemu.
Konieczne jest jednak dalsze prawidłowe wyodrębnianie w kapitale własnym:

• zysków wypracowanych przed wejściem do estońskiego CIT,
• zysków wypracowanych w okresie opodatkowania ryczałtem,
• strat powstałych przed wejściem do systemu,
• strat powstałych w okresie stosowania ryczałtu.

Wyodrębnienie tych wartości ma zasadnicze znaczenie dla późniejszej wypłaty zysków oraz prawidłowego ustalenia skutków podatkowych po stronie spółki i wspólników.

Krok 3. Ustalenie dochodu z tytułu zysku netto

Po zakończeniu estońskiego CIT powstaje kategoria określona w ustawie jako dochód z tytułu zysku netto.
Zgodnie z art. 28m ust. 1 pkt 5 ustawy o CIT obejmuje ona sumę zysków netto osiągniętych w każdym roku stosowania ryczałtu, które do końca tego okresu nie zostały podzielone ani przeznaczone na pokrycie strat.
Chodzi o zyski netto ustalane na podstawie przepisów o rachunkowości i wykazywane w sprawozdaniach finansowych za lata opodatkowania ryczałtem.

Nie jest to dochód podatkowy ustalany jako różnica pomiędzy przychodami i kosztami uzyskania przychodów. Nie należy również utożsamiać tego dochodu ze wszystkimi historycznymi „zyskami niepodzielonymi” spółki. Chodzi wyłącznie o odpowiednio ustalone zyski netto wypracowane w okresie, w którym spółka była opodatkowana ryczałtem.

Czy przy wyjściu trzeba od razu zapłacić podatek od całego zysku?

Nie zawsze. Po zakończeniu opodatkowania ryczałtem podatnik może:

• jednorazowo zapłacić ryczałt od całego dochodu z tytułu zysku netto albo
• nie dokonywać jednorazowej zapłaty i rozliczać ryczałt w związku z późniejszym rozdysponowaniem tego dochodu.

Nie składa się odrębnego formularza; sposób rozliczenia wskazuje się w CIT-8E, w którym podatnik informuje, czy zapłata nastąpi jednorazowo. Sposób rozliczenia wynika z tego, czy podatnik dokona jednorazowej zapłaty w terminie określonym w art. 28t ust. 2 ustawy o CIT.

Wariant 1. Jednorazowa zapłata podatku

Spółka może zapłacić ryczałt jednorazowo od całego dochodu z tytułu zysku netto.
Termin zapłaty upływa z końcem trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po ostatnim roku opodatkowania ryczałtem.
Wybór tego rozwiązania oznacza definitywne rozliczenie ryczałtu od zysków objętych dochodem z tytułu zysku netto.

Wariant 2. Zapłata w momencie późniejszego rozdysponowania zysku

Jeżeli spółka nie dokona jednorazowej zapłaty, ryczałt będzie rozliczany w związku z późniejszą wypłatą albo innym rozdysponowaniem dochodu z tytułu zysku netto. W takim przypadku ryczałt jest co do zasady płatny do końca trzeciego miesiąca roku podatkowego następującego po roku, w którym dokonano wypłaty albo rozdysponowano dochodem w inny sposób.

Samo pozostawienie zysku w spółce po zakończeniu estońskiego CIT nie musi więc powodować natychmiastowej zapłaty ryczałtu z zastrzeżeniem art. 28t ust 3 ustawy o CIT, tj. „Jeżeli przed terminem zapłaty ryczałtu, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, podatnik zostanie postawiony w stan likwidacji albo upadłości, zostanie przejęty przez inny podmiot lub zaprzestanie prowadzenia działalności z jakiejkolwiek innej przyczyny, albo znacznie ograniczy zakres tej działalności, termin zapłaty tego ryczałtu upływa z dniem poprzedzającym dzień zaistnienia jednego z tych zdarzeń.”.

Wypłata dywidendy po wyjściu z estońskiego CIT

Po zakończeniu ryczałtu trzeba dokładnie ustalić, z jakiego okresu pochodzi wypłacany zysk.
Może to być:

• zysk wypracowany przed wejściem do estońskiego CIT,
• zysk wypracowany w okresie stosowania ryczałtu,
• zysk wypracowany już po powrocie do klasycznego CIT.

Każda z tych kategorii może powodować inne skutki podatkowe. Dlatego uchwała o podziale zysku oraz dokumentacja księgowa powinny jednoznacznie wskazywać źródło wypłaty.

Należy także rozróżnić:

• ryczałt od dochodów spółek należny od spółki,
• PIT od dywidendy pobierany przez spółkę jako płatnika.

W przypadku wypłaty wspólnikowi będącemu osobą fizyczną zysku wypracowanego w okresie opodatkowania estońskim CIT może znaleźć zastosowanie mechanizm pomniejszenia PIT od dywidendy, przewidziany w art. 30a ust. 19 ustawy o PIT.

Możliwość i wysokość pomniejszenia zależą między innymi od:

• prawidłowego ustalenia, że wypłata pochodzi z zysku wypracowanego w okresie ryczałtu,
• wysokości ryczałtu należnego od tego zysku,
• stawki ryczałtu właściwej dla spółki,
• wysokości udziału wspólnika w zysku.
  Strata może zostać odliczona od dochodu osiągniętego:
• w roku podatkowym bezpośrednio poprzedzającym pierwszy rok stosowania ryczałtu,
• w drugim roku bezpośrednio poprzedzającym pierwszy rok stosowania ryczałtu.

Mechanizmu tego nie należy automatycznie stosować do wypłat zysków wypracowanych przed wejściem do estońskiego CIT ani do zysków osiągniętych już po powrocie do klasycznego CIT.
Nie jest również prawidłowe ogólne twierdzenie, że ryczałt od dochodu z tytułu zysku netto zawsze trzeba zapłacić przed wypłatą dywidendy. Termin jego zapłaty wynika z art. 28t ustawy o CIT i zależy od sposobu rozliczenia dochodu z tytułu zysku netto.

Korekta wstępna przy wyjściu z estońskiego CIT

Korekta wstępna jest rozliczeniem różnic między wynikiem podatkowym a rachunkowym istniejących w momencie wejścia do systemu estońskiego CIT. Przy wyborze estońskiego CIT podatnik ustala te różnice w rozliczeniu za rok podatkowy poprzedzający pierwszy rok opodatkowania ryczałtem. Wykazuje je w informacji CIT/KW, składanej jako załącznik do zeznania CIT-8 za ten rok. Odpowiednie zasady określa art. 7aa ustawy o CIT.

Należy zatem rozróżnić moment wykazania korekty wstępnej od momentu zapłaty wynikającego z niej podatku. Różnice oraz wynikające z nich zobowiązanie są ustalane już przy wejściu do estońskiego CIT, natomiast wcześniejsze zakończenie opodatkowania ryczałtem może powodować obowiązek zapłaty wcześniej ustalonego podatku.

Jeżeli podatnik stosuje estoński CIT krócej niż cztery lata podatkowe, podatek wynikający z korekty wstępnej staje się należny.
Zapłata następuje do końca pierwszego miesiąca roku podatkowego następującego po ostatnim roku opodatkowania ryczałtem.
Nie oznacza to jednak, że dopiero przy wyjściu z estońskiego CIT podatnik ustala i wykazuje korektę wstępną w nowym zeznaniu CIT-8. Korekta została już wykazana w CIT/KW załączonym do CIT-8 za rok poprzedzający wejście do systemu. Wcześniejsze wyjście z ryczałtu powoduje przede wszystkim powstanie obowiązku zapłaty wcześniej ustalonego zobowiązania.
Podatek z tytułu korekty wstępnej nie jest rozliczany jako jedna z kategorii dochodu w deklaracji CIT-8E, właściwej dla rozliczeń w okresie opodatkowania estońskim CIT.
Jeżeli podatnik stosuje ryczałt przez co najmniej cztery lata podatkowe, zobowiązanie wynikające z korekty wstępnej wygasa i podatek nie podlega zapłacie. Korekty wstępnej nie należy mylić z dochodem z tytułu zysku netto. Są to dwa odrębne rozliczenia, posiadające inne podstawy prawne, sposób wykazywania oraz terminy zapłaty.

Strata podatkowa sprzed wejścia do estońskiego CIT

Podatnik wchodzący do estońskiego CIT może skorzystać ze szczególnego mechanizmu odliczenia strat na podstawie art. 7 ust. 7 ustawy o CIT. Jeżeli podatnik zakończy opodatkowanie ryczałtem przed upływem czterech lat podatkowych, traci prawo do tego szczególnego odliczenia. Powinien wówczas skorygować zeznania za lata, w których strata została odliczona.

Jeżeli korekta spowoduje powstanie zaległości podatkowej, konieczna będzie również zapłata zaległego podatku wraz z należnymi odsetkami za zwłokę. Nie oznacza to jednak, że każda wcześniejsza strata podatkowa automatycznie i bezwarunkowo przepada. Skutek dotyczy szczególnego odliczenia dokonanego w związku z wejściem do estońskiego CIT na podstawie art. 7 ust. 7 i 8 ustawy o CIT.

Dochód z przekształcenia

Dochód z przekształcenia nie powstaje przy samym wyjściu z estońskiego CIT. Jest to szczególna kategoria związana z wejściem do systemu przez podatnika utworzonego w wyniku przekształcenia, jeżeli pierwszy rok podatkowy po przekształceniu jest jednocześnie pierwszym rokiem opodatkowania ryczałtem.

Dochód ten wykazuje się w CIT/KW i CIT-8 oraz opodatkowuje według zasad określonych w art. 7aa ustawy o CIT. Podatek może być w określonych przypadkach rozłożony na części, maksymalnie na okres przewidziany w ustawie.
Nie należy więc przedstawiać dochodu z przekształcenia jako standardowego podatku powstającego w chwili rezygnacji z estońskiego CIT.

Dobrowolna rezygnacja a naruszenie warunków estońskiego CIT

Należy odróżnić:

• dobrowolne zakończenie ryczałtu wskutek złożenia informacji o rezygnacji,
• utratę prawa spowodowaną naruszeniem warunków ustawowych.
  Na gruncie art. 28l ustawy o CIT oba zdarzenia są jednak przypadkami utraty prawa do opodatkowania ryczałtem.

Podatnik może utracić prawo do ryczałtu między innymi wskutek:

• złożenia informacji o rezygnacji z opodatkowania ryczałtem,
• niespełnienia warunku zatrudnienia,
• przekroczenia dopuszczalnego udziału przychodów pasywnych,
• zmiany struktury wspólników,
• nabycia praw udziałowych w innych podmiotach,
• sporządzania sprawozdań według MSR,
• określonych działań restrukturyzacyjnych,
• nieprowadzenia ksiąg lub prowadzenia ich w sposób uniemożliwiający ustalenie wyniku finansowego netto.

Moment utraty prawa zależy od rodzaju zdarzenia. W niektórych przypadkach następuje ona z końcem roku, w którym warunek przestał być spełniony, a w innych – ze skutkiem od końca roku poprzedzającego określone zdarzenie.
Dlatego przed zakończeniem ryczałtu należy ustalić, czy spółka dobrowolnie rezygnuje z końcem bieżącego roku, czy wcześniej wystąpiło zdarzenie powodujące utratę prawa do opodatkowania ryczałtem z inną datą.

Ponowny wybór estońskiego CIT

Podatnik, który utracił prawo do opodatkowania ryczałtem w przypadkach określonych w art. 28l ust. 1 ustawy o CIT, może ponownie złożyć zawiadomienie ZAW-RD nie wcześniej niż po upływie 3 lat podatkowych, ale nie wcześniej niż po upływie 36 miesięcy następujących po wskazanym roku kalendarzowym. Karencja ta dotyczy również sytuacji, w której zakończenie opodatkowania ryczałtem nastąpiło wskutek dobrowolnej rezygnacji podatnika.

Nie należy zatem upraszczać tej zasady do stwierdzenia, że powrót jest możliwy dokładnie „po trzech latach od wyjścia”. Ustawowy okres liczy się po roku kalendarzowym, w którym nastąpiła utrata prawa, dlatego rzeczywista przerwa może być dłuższa niż trzy lata. Podstawą prawną jest art. 28l ust. 2 ustawy o CIT.

Powrót do klasycznego CIT

Po zakończeniu estońskiego CIT spółka wraca do opodatkowania na zasadach ogólnych.
Oznacza to przede wszystkim:

• ustalanie przychodów i kosztów uzyskania przychodów według ustawy o CIT,
• obliczanie dochodu albo straty podatkowej,
• wpłacanie miesięcznych albo kwartalnych zaliczek, jeżeli spełnione są warunki do rozliczeń kwartalnych,
• składanie zeznania CIT-8 zamiast CIT-8E za okresy opodatkowane na zasadach ogólnych.
  Spółka nadal prowadzi księgi rachunkowe zgodnie z ustawą o rachunkowości.
  Pełna księgowość obowiązuje ją również w okresie estońskiego CIT, dlatego wyjście z ryczałtu nie oznacza rozpoczęcia prowadzenia ksiąg od nowa.

Czy wyjście z estońskiego CIT wpływa na VAT?

Co do zasady nie. Estoński CIT jest formą opodatkowania podatkiem dochodowym od osób prawnych.
Sama rezygnacja z tego systemu nie zmienia statusu podatnika VAT ani zasad rozliczania VAT.
Odrębne skutki w VAT mogą jednak wynikać z konkretnych transakcji wykonywanych przez spółkę, na przykład sprzedaży majątku, aportu albo reorganizacji.

Na co zwrócić uwagę przed wyjściem z estońskiego CIT?

1. Wysokość zysku netto z okresu ryczałtu – trzeba ustalić, jaka część zysku pozostaje niepodzielona i czy spółka zamierza zapłacić ryczałt jednorazowo, czy rozliczać go w związku z późniejszym rozdysponowaniem zysku.
2. Korekta wstępna – jeżeli spółka wychodzi przed upływem czterech lat podatkowych, należy sprawdzić wysokość podatku wynikającego z CIT/KW, przygotować się na jego zapłatę oraz prawidłowo wykazać go w CIT-8.
3. Straty odliczone przed wejściem – wcześniejsze wyjście może spowodować konieczność korekty zeznań oraz – jeżeli powstanie zaległość – zapłaty podatku z odsetkami.
4. Źródło przyszłych wypłat – ewidencja księgowa powinna umożliwiać wskazanie, czy wypłacany zysk został wypracowany przed ryczałtem, podczas jego stosowania, czy po powrocie do klasycznego CIT.
   Ma to znaczenie zarówno dla opodatkowania spółki, jak i dla prawidłowego ustalenia PIT wspólnika.
5. Dalszą strukturę działalności – planowana zmiana wspólników, restrukturyzacja, sprzedaż udziałów, wniesienie aportu lub ograniczenie działalności może wpływać zarówno na moment zakończenia ryczałtu, jak i na jego skutki.
6. Możliwość ponownego wyboru ryczałtu – dobrowolna rezygnacja również uruchamia okres karencji wynikający z art. 28l ust. 2 ustawy o CIT.

Jeżeli spółka rozważa ponowny wybór estońskiego CIT, powinna uwzględnić sposób liczenia 36-miesięcznego okresu.

Najczęstsze błędy przy rezygnacji z estońskiego CIT

Do najczęstszych błędów należą:

• składanie ZAW-RD jako formularza rezygnacji,
• przekonanie, że nie można zrezygnować przed upływem czterech lat,
• uznawanie, że rezygnacja wymaga interpretacji indywidualnej,
• automatyczne opodatkowanie wszystkich zysków pozostających w spółce,
• mylenie dochodu z tytułu zysku netto z korektą wstępną,
• wykazywanie podatku z korekty wstępnej w CIT-8E zamiast w CIT-8,
• stosowanie terminu zapłaty korekty wstępnej do podatku od zysku netto,
• nieprawidłowe wskazanie źródła wypłacanej dywidendy,
• pomijanie zasad pomniejszenia PIT od wypłaty zysku z okresu ryczałtu,
• pomijanie konieczności korekty szczególnego odliczenia strat;
• mylenie ryczałtu należnego od spółki z PIT od dywidendy,
• błędne przyjmowanie, że karencja przed ponownym wyborem ryczałtu nie dotyczy dobrowolnej rezygnacji.

Podsumowanie

Spółka może zrezygnować z estońskiego CIT z końcem dowolnego roku podatkowego, również przed upływem czterech lat.
Rezygnację wykazuje się w deklaracji CIT-8E składanej za ostatni rok stosowania ryczałtu.
Nie składa się w tym celu zawiadomienia ZAW-RD i nie jest wymagane uzyskanie interpretacji indywidualnej.
Wyjście z systemu może wiązać się z:

• ustaleniem dochodu z tytułu zysku netto,
• jednorazową albo odroczoną zapłatą ryczałtu od tego dochodu,
• zapłatą podatku wynikającego z korekty wstępnej, jeżeli ryczałt był stosowany krócej niż cztery lata podatkowe,
• wykazaniem podatku z korekty wstępnej w CIT-8,
• korektą szczególnego odliczenia strat,
• prawidłowym rozliczeniem PIT przy późniejszej wypłacie zysków,
• powrotem do rozliczeń według zasad klasycznego CIT,
• obowiązkiem zachowania karencji przed ponownym wyborem ryczałtu.

Skutki wyjścia zależą od indywidualnej sytuacji spółki, w szczególności od długości stosowania ryczałtu, wysokości zysków, sposobu ich ewidencjonowania, historii odliczania strat i planowanych wypłat. Wyjście z estońskiego CIT to moment, w którym łatwo o kosztowny błąd – pomylenie korekty wstępnej z dochodem z zysku netto, zły formularz albo przeoczony termin zapłaty potrafią słono kosztować.

W Tactis przeprowadzamy spółki przez cały proces rezygnacji: ustalamy dochód z zysku netto, rozliczamy korektę wstępną, przygotowujemy CIT-8E i CIT-8 oraz planujemy wypłaty zysków tak, aby ograniczyć obciążenia po stronie spółki i wspólników. Jeśli rozważasz wyjście z ryczałtu, napisz do nas – sprawdzimy Twoją sytuację, zanim pojawią się terminy nie do cofnięcia.

FAQ

Ministerstwo Finansów argumentuje tę zmianę potrzebą uporządkowania systemu i zapewnienia pełnej cyfryzacji obiegu dokumentów. Eksperci zwracają jednak uwagę, że nowe zasady mogą oznaczać więcej formalności, większe obciążenie administracyjne i problemy z płynnością finansową części przedsiębiorców.

Koniec not korygujących – co się zmienia?

Do tej pory przedsiębiorcy mogli samodzielnie poprawiać drobne błędy formalne na fakturach poprzez wystawienie noty korygującej. Dotyczyło to m.in.:

• literówek w nazwie firmy,
• błędów w adresie,
• pomyłek w dacie sprzedaży,
• niektórych nieścisłości formalnych.

Procedura była stosunkowo prosta – nabywca wystawiał notę, przesyłał ją do akceptacji sprzedawcy, a po zatwierdzeniu dokument stawał się integralną częścią faktury. Po wdrożeniu obowiązkowego KSeF takie rozwiązanie przestaje istnieć. Każda korekta będzie wymagała wystawienia faktury korygującej przez sprzedawcę.

Dlaczego Ministerstwo Finansów likwiduje noty korygujące?

Resort finansów tłumaczy, że pozostawienie not korygujących przy funkcjonowaniu KSeF prowadziłoby do niejednoznaczności. Według Ministerstwa:

• KSeF ma działać jako jednolity, centralny system fakturowania,
• wszystkie zmiany powinny być dokonywane wyłącznie przez wystawcę faktury,
• równoległe funkcjonowanie not korygujących mogłoby utrudniać kontrolę i audyt dokumentów.

Dodatkowo system oparty na strukturze XML ma automatycznie weryfikować poprawność danych i ograniczać liczbę błędów już na etapie wystawiania dokumentu.

Faktura korygująca zamiast noty – więcej obowiązków dla firm

W praktyce oznacza to, że nawet drobna pomyłka będzie wymagała kontaktu ze sprzedawcą i oczekiwania na wystawienie korekty. Może to powodować:

• wydłużenie obiegu dokumentów,
• większą liczbę faktur korygujących,
• wzrost obowiązków administracyjnych,
• dodatkowe obciążenie działów księgowych.

Szczególnie odczują to małe i średnie przedsiębiorstwa, które często obsługują dużą liczbę dokumentów przy ograniczonych zasobach kadrowych.

Czy nowe przepisy wpłyną na płynność finansową?

Eksperci zwracają uwagę, że nowe zasady mogą zwiększyć ryzyko opóźnień w płatnościach. W praktyce część kontrahentów może wstrzymywać regulowanie należności do czasu otrzymania poprawnie wystawionej faktury.

Dotychczas drobny błąd można było szybko poprawić notą korygującą. Teraz konieczne będzie:

1. zgłoszenie błędu sprzedawcy,
2. oczekiwanie na wystawienie faktury korygującej,
3. ponowne przesłanie dokumentu.

Przy dużej liczbie transakcji może to realnie wpływać na płynność finansową przedsiębiorców.

„Zerowanie” faktur – kiedy jest dopuszczalne?

Ministerstwo Finansów potwierdziło również możliwość stosowania tzw. „zerowania” faktur, czyli:

1. wystawienia faktury pierwotnej,
2. wystawienia korekty „do zera”,
3. wystawienia nowej faktury z prawidłowymi danymi.

Takie rozwiązanie ma być jednak stosowane wyłącznie w wyjątkowych sytuacjach, np. gdy:

• faktura została wystawiona na niewłaściwego nabywcę,
• podano błędny numer NIP,
• dokument trafił do innego podmiotu.

Ministerstwo Finansów podkreśla, że nadużywanie tego mechanizmu przy drobnych błędach formalnych może zostać zakwestionowane przez organy podatkowe.

KSeF wymusi większą staranność

Choć likwidacja not korygujących budzi wiele kontrowersji, eksperci są zgodni co do jednego – KSeF znacząco zwiększy transparentność i bezpieczeństwo obiegu dokumentów. Nowy system wymusi jednak:

• dokładniejszą weryfikację danych przed wystawieniem faktury,
• większą automatyzację procesów księgowych,
• dostosowanie programów finansowo-księgowych,
• wdrożenie procedur kontroli poprawności danych kontrahentów.

Dla wielu firm będzie to oznaczało konieczność reorganizacji procesów księgowych i inwestycji w nowe rozwiązania technologiczne.

Jak przygotować firmę na nowe zasady?

Warto już teraz:

• zweryfikować procedury wystawiania faktur,
• zadbać o aktualność danych kontrahentów,
• wdrożyć automatyczne mechanizmy kontroli danych,
• przeszkolić pracowników odpowiedzialnych za fakturowanie,
• dostosować systemy księgowe do wymogów KSeF.

Im mniej błędów pojawi się na etapie wystawiania dokumentów, tym mniejsze ryzyko problemów po wejściu obowiązkowego KSeF.

Podsumowanie

Likwidacja not korygujących to jedna z bardziej odczuwalnych zmian związanych z wdrożeniem KSeF. Ministerstwo Finansów stawia na pełną elektronizację i jednolity obieg dokumentów, jednak dla przedsiębiorców oznacza to również większą odpowiedzialność za poprawność danych już na etapie wystawiania faktury.

W praktyce firmy muszą przygotować się na:

• większą liczbę faktur korygujących,
• bardziej sformalizowany proces poprawek,
• konieczność szybszej komunikacji z kontrahentami,
• większą dyscyplinę w procesach księgowych.

Najważniejsze jest więc odpowiednie przygotowanie organizacyjne i technologiczne, które pozwoli ograniczyć ryzyko błędów oraz usprawnić funkcjonowanie firmy w nowym modelu fakturowania.

Ewolucja stanowiska organów podatkowych

Początkowo organy podatkowe prezentowały liberalne podejście. W interpretacji indywidualnej z 23 sierpnia 2022 r. nr sygn. 0111-KDlB3-3.4013.116.2022.2.MK Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej uznał, że wystarczające dla preferencji jest samo współistnienie silnika spalinowego i elektrycznego, nawet jeśli ten drugi jedynie wspomaga jednostkę spalinową.

Sytuacja zmieniła się radykalnie po 20 października 2022 r., kiedy to na skutek opinii klasyfikacyjnej Komitetu Systemu Zharmonizowanego (CN), organ podatkowy zaczął uznawać pojazdy MHEV za auta wyłącznie spalinowe. W interpretacji z 21 marca 2024 r. o nr 0111-KDIB3-3.4013.361.2023.3.PJ organ stwierdził, że obniżona stawka należy się tylko wtedy, gdy silnik elektryczny umożliwia w pełni autonomiczną jazdę.

Ofensywa orzecznicza sądów administracyjnych

Restrykcyjna linia fiskusa została niemal jednomyślnie odrzucona przez sądy, co stało się bezpośrednim powodem wydania interpretacji ogólnej. Sądy sformułowały szereg kluczowych argumentów:

1. Prymat ustawy nad kodami CN: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 14 sierpnia 2024 r.  o sygn. akt III SA/Wa 1147/24 podkreślił, że ustawa o akcyzie odwołuje się jedynie do szerokiej pozycji CN 8703, a nie do szczegółowych podpozycji czy not wyjaśniających, które nie mają charakteru normatywnego.

Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie (wyrok z 9 października 2024 r., sygn. akt I SA/Ol 328/24).

2. Definicja napędu hybrydowego: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu (wyrok z 20 marca 2025 r., sygn. akt I SA/Po 675/24) wskazał, że zgodnie z wykładnią językową, napęd hybrydowy to taki, w którym ruch pojazdu jest bezpośrednią konsekwencją pracy co najmniej dwóch różnych silników.
3. Brak wymogu mocy silnika elektrycznego: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (wyrok z 7 października 2025 r., sygn. akt I SA/Gd 574/25) oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim (wyrok z 10 września 2025 r., sygn. akt I SA/Go 163/25) zauważyły, że ustawa nie określa minimalnej mocy silnika elektrycznego ani zakresu, w jakim musi on uczestniczyć w jeździe.

Stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego

Ostateczne potwierdzenie słuszności racji podatników przyniosły wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyroku z 23 października 2025 r. (sygn. akt I FSK 2037/24) sąd uznał, że odwoływanie się do klasyfikacji CN przy ustalaniu stawki podatku – wobec braku wyraźnego odesłania w ustawie – jest działaniem bez podstawy prawnej i na niekorzyść podatnika.

Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił również, że celem nowelizacji wprowadzającej ulgi była szeroko rozumiana ochrona środowiska, w co wpisuje się promowanie aut typu MHEV (wyroki o sygn. I FSK 903/25 oraz I FSK 904/25).

Podsumowanie: Co to oznacza dzisiaj?

W nowej interpretacji Minister Finansów przychylił się do linii orzeczniczej sądów, wskazując, że:

• dla celów akcyzowych kluczowe jest brzmienie ustawy krajowej, a nie szczegółowe kody CN.
• za napęd hybrydowy uznaje się każdy system, w którym współpracują ze sobą co najmniej dwa silniki (spalinowy i elektryczny), bez względu na ich moc.
• wspomaganie silnika spalinowego przez elektryczny jest wystarczające, aby uznać pojazd za hybrydowy.

Jakie stawki obowiązują obecnie?

Dzięki ujednoliceniu przepisów, podatnicy sprowadzający „miękkie hybrydy” mogą stosować obniżone stawki akcyzy:

• 1,55% podstawy opodatkowania – dla pojazdów o pojemności silnika spalinowego do 2000 cm³.
• 9,3% podstawy opodatkowania – dla pojazdów o pojemności powyżej 2000 cm³, ale nie wyższej niż 3500 cm³.

Decyzja ta kończy okres niepewności prawnej i pozwala na realne oszczędności przy nabywaniu nowoczesnych pojazdów. Zastosowanie się do tej interpretacji zapewnia podatnikom pełną ochronę prawną.

Jeśli mają Państwo pytania dotyczące rozliczenia akcyzy za zakupione pojazdy MHEV, zapraszamy do kontaktu z naszym biurem rachunkowym.

Geneza problemu: gdzie leżało źródło niejasności?

Zgodnie z harmonogramem określonym w przepisach wprowadzających, obowiązek raportowania JPK_PD jest uzależniony od wielkości przychodów oraz sposobu rozliczania podatku VAT. Ustawa przewiduje trzy główne terminy:

• 1 stycznia 2025 r. – dla największych podatników CIT (przychód powyżej 50 mln euro) oraz podatkowych grup kapitałowych.
• 1 stycznia 2026 r. – dla podatników CIT i PIT obowiązanych do przesyłania ewidencji VAT (JPK_V7M) zgodnie z art. 109 ust. 3b ustawy o VAT.
• 1 stycznia 2027 r. – dla pozostałych podatników.

Wątpliwość zrodziła się wokół grupy wyznaczonej na rok 2026

Przepis odwołujący się do art. 109 ust. 3b ustawy o VAT dotyczy podmiotów przesyłających ewidencję VAT co miesiąc. Tymczasem podatnicy rozliczający się kwartalnie (składający JPK_V7K) również mają obowiązek przesyłania części ewidencyjnej co miesiąc, mimo że samą deklarację składają co kwartał.

Powstało zatem kluczowe pytanie: czy podmioty rozliczające się kwartalnie powinny być traktowane jako podmioty wysyłające ewidencję miesięcznie i tym samym objęci obowiązkiem JPK_PD już od 2026 roku?

Odpowiedź Ministerstwa Finansów: podmioty rozliczające się VAT kwartalnie zyskują czas

W związku z powyższymi wątpliwościami, wydawnictwo GOFIN zwróciło się do Ministerstwa Finansów z prośbą o jednoznaczne wyjaśnienie terminów dla tej grupy podatników.

W odpowiedzi z dnia 17 października 2025 r. Ministerstwo Finansów rozwiało wszelkie wątpliwości na korzyść przedsiębiorców – potwierdziło, że podatnicy rozliczający VAT kwartalnie (składający JPK_V7K) będą zobowiązani do przesyłania plików JPK_PD dopiero za 2027 rok.

Kluczowa argumentacja Ministerstw Finansów opiera się na precyzyjnym rozróżnieniu przepisów ustawy o VAT:

• art. 109 ust. 3b ustawy o VAT odnosi się wyłącznie do podatników rozliczających się miesięcznie (składających JPK_V7M).
• zasady dotyczące podatników rozliczających się kwartalnie są zawarte w art. 109 ust. 3c ustawy o VAT, a ten przepis nie został wymieniony w harmonogramie wdrażania JPK_PD na rok 2026.

Oznacza to, że odesłanie ustawowe dotyczące terminu „2026” nie obejmuje podmiotów rozliczających VAT kwartalnie. Dla tej grupy (o ile nie przekroczyli limitu 50 mln euro przychodu) elektroniczne prowadzenie ksiąg rachunkowych, PKPiR czy ewidencji przychodów w formacie JPK stanie się obowiązkowe rok później, czyli od 1 stycznia 2027 r.

Dla wielu firm informacja ta oznacza dodatkowy czas na dostosowanie systemów księgowych. Warto zauważyć, że podatnicy, którzy mają taką możliwość, mogą rozważyć przejście na kwartalne rozliczanie VAT w 2026 roku, co pozwoli im legalnie odroczyć nowe obowiązki sprawozdawcze o 12 miesięcy.

Brak kar w 2026 roku – oficjalna abolicja

Wiceminister finansów i Szef KAS, Marcin Łoboda, jednoznacznie potwierdził, że rok 2026 będzie okresem ochronnym dla przedsiębiorców. Oznacza to, że:

• nie będą nakładane sankcje za niewystawianie faktur w KSeF,
• nie będą karane błędy techniczne i organizacyjne związane z obsługą systemu,
• administracja skarbowa stawia na wsparcie i wspólne przejście przez proces wdrożenia, a nie na represje.

To rozwiązanie należy traktować jako abolicję podatkową w zakresie KSeF, której celem jest umożliwienie firmom bezpiecznego dostosowania się do nowych obowiązków.

Harmonogram wdrażania KSeF

Obowiązek korzystania z KSeF został rozłożony etapami, w zależności od wielkości przedsiębiorstwa:

• od 1 lutego 2026 r. – firmy, których obrót w 2024 r. przekroczył 200 mln zł,
• od 1 kwietnia 2026 r. – pozostałe firmy,
• mikroprzedsiębiorcy – okres przejściowy od kwietnia do grudnia 2026 r.; brak obowiązku e-fakturowania, jeśli miesięczna sprzedaż nie przekracza 10 tys. zł brutto.

Jednocześnie należy pamiętać, że odbieranie faktur w KSeF będzie obowiązkowe dla wszystkich przedsiębiorców już od 1 lutego 2026 r.

Bezpieczeństwo i rozwiązania awaryjne

Ministerstwo Finansów podkreśla, że system KSeF jest bezpieczny, a każdy dostęp urzędnika do faktur jest rejestrowany i audytowalny. Dodatkowo przewidziano rozwiązania na wypadek problemów technicznych, m.in.:

• tryb offline z późniejszym dosłaniem faktury do systemu,
• możliwość wystawienia faktury z kodem QR, potwierdzającym jej wygenerowanie,
• stałe wprowadzenie trybu offline24.

Korzyści dla przedsiębiorców

Wdrożenie KSeF to nie tylko obowiązki, ale również konkretne korzyści, w tym:

• ograniczenie błędów w fakturach,
• łatwy dostęp do informacji o wystawionych dokumentach i terminach płatności,
• skrócenie podstawowego terminu zwrotu VAT z 60 do 40 dni,
• brak konieczności drukowania i archiwizowania faktur (przechowywanie w KSeF przez 10 lat).

Rekomendacja biura rachunkowego

Choć rok 2026 objęty jest abolicją i brakiem kar, nie warto odkładać przygotowań na ostatnią chwilę. Wczesna rejestracja w systemie, testy oraz dostosowanie procedur księgowych pozwolą uniknąć problemów w kolejnych latach, gdy KSeF stanie się w pełni sankcjonowanym obowiązkiem.

Jako biuro rachunkowe rekomendujemy stopniowe wdrażanie KSeF już teraz oraz korzystanie z okresu ochronnego na spokojne i bezpieczne dostosowanie się do nowych przepisów. W razie pytań lub potrzeby wsparcia – pozostajemy do dyspozycji i zapraszamy do kontaktu!

Kto i kiedy jest zwolniony z obowiązku KSeF?

Zgodnie z nowymi przepisami, obowiązek wystawiania faktur ustrukturyzowanych (w formacie XML przez system KSeF) nie dotyczy następujących przypadków:

• Przejazdy autostradami: Usługi dokumentowane fakturami o węższym zakresie danych, wystawianymi przez uprawnionych podatników lub podmioty działające w ich imieniu.
• Transport osób: Bilety jednorazowe pełniące funkcję faktury za przewóz kolejami, taborem samochodowym, statkami, promami czy samolotami (pod warunkiem, że zawierają określony zestaw danych).
• Usługi kontroli ruchu lotniczego: Faktury wystawiane miesięcznie przez Centralne Biuro Opłat Trasowych (CRCO) EUROCONTROL w imieniu Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej.
• Wybrane usługi zwolnione z VAT: Dotyczy to m.in. usług finansowych i ubezpieczeniowych wymienionych w art. 43 ust. 1 pkt 7 oraz 37–41 ustawy o VAT.
• Samofakturowanie bez NIP: Sytuacje, w których nabywca wystawia fakturę w imieniu sprzedawcy, ale jedna ze stron nie jest zidentyfikowana na potrzeby danej czynności numerem NIP.

Kiedy można, ale nie trzeba?

Warto wiedzieć, że w niektórych sytuacjach, mimo braku odgórnego nakazu, przepisy dopuszczają dobrowolne wystawienie faktury ustrukturyzowanej. Dotyczy to np. wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów (WDT), gdy nabywca stosujący samofakturowanie posługuje się numerem identyfikacyjnym z innego kraju UE niż Polska.

Aspekty techniczne: Nowy wzór FA(3)

Od 1 lutego 2026 r. standardem stanie się struktura logiczna FA(3). Zastąpi ona obecnie stosowaną wersję FA(2). Co istotne, nowa struktura będzie musiała być stosowana również do:

• faktur korygujących (nawet jeśli faktura pierwotna była wystawiona w starym formacie),
• faktur rozliczających do zaliczek wpłaconych przed lutym 2026 roku.

Faktura ustrukturyzowana to nie po prostu PDF wysłany mailem – to dokument w formacie XML, któremu system KSeF nadał unikalny numer identyfikacyjny.

Podstawa prawna

Wszystkie powyższe zmiany opierają się na konkretnych aktach prawnych:

1. Art. 106s ustawy o podatku od towarów i usług VAT(w brzmieniu obowiązującym od             1 lutego 2026 r.).
2. Rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z dnia 7 grudnia 2025 r. w sprawie przypadków, w których nie ma obowiązku wystawiania faktur ustrukturyzowanych (Dz. U. z 9 grudnia 2025 r. Poz. 1740).
3. Art. 2 pkt 32a ustawy o podatku od towarów i usług VAT – definiujący pojęcie faktury ustrukturyzowanej.

• Fundacja rodzinna to nowa forma prawnego zabezpieczenia interesów majątkowych firm rodzinnych.
• Fundacja rodzinna jest to podmiot prawny, który ma za zadanie zgromadzenie majątku, zarządzanie nim w interesie beneficjentów oraz przekazywanie im korzyści od momentu powstania.
• Fundacja rodzinna może być założona przez osobę fizyczną, posiadającą pełną zdolność do czynności prawnych.

Biorąc powyższe pod uwagę, można w prosty sposób odpowiedzieć, czym jest fundacja – to osoba prawna utworzona przez fundatora w celu gromadzenia i zarządzania majątkiem rodzinnym oraz wypłacania świadczeń beneficjentom, zgodnie z wolą fundatora (zawartą w akcie założycielskim) i zasadami określonymi w ustawie.

Szczegółowy cel fundacji rodzinnej

Cel określa art. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz.U. 2023 poz. 326) – w przypadku ustanowienia: „Fundacja rodzinna jest osobą prawną ustanowioną w celu gromadzenia mienia, zarządzania nim w interesie beneficjentów oraz spełniania świadczeń na ich rzecz, zgodnie z wolą fundatora”, co świadczy o atrakcyjności fundacji rodzinnej.

Założenie fundacji rodzinnej

Krok 1: Opracowanie statutu fundacji rodzinnej

Statut to kluczowy dokument określający fundację rodzinną (zawarty w akcie założycielskim):

• nazwę i siedzibę fundacji rodzinnej wskazujemy przy ustanowieniu fundacji rodzinnej
• cele fundacji rodzinnej,
• zasady zarządzania majątkiem fundacji rodzinnej,
• krąg beneficjentów fundacji rodzinnej i sposób wypłaty świadczeń,
• strukturę organów fundacji rodzinnej (zarząd fundacji rodzinnej, rada protektorów fundacji rodzinnej, zgromadzenie beneficjentów fundacji rodzinnej).

Statut Fundacji rodzinnej musi mieć formę aktu notarialnego (Art. 23 ust. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej (Dz.U. 2023 poz. 326): „Statut fundacji rodzinnej sporządza się w formie aktu notarialnego.”).

Krok 2: Wniesienie funduszu założycielskiego określamy przy ustanowieniu fundacji rodzinnej

• Minimalny majątek fundacji rodzinnej to 100 000 zł,
• Może mieć formę pieniężną lub niepieniężną (np. udziały, nieruchomości, papiery wartościowe).

Krok 3: Ustanowienie organów fundacji

Ustanowienie organów następuje:

• przez fundatora przy tworzeniu fundacji,
• w statucie określa się ich skład, kadencję, kompetencje i zasady działania.

Kto może być fundatorem fundacji rodzinnej?

Fundatorem może być wyłącznie osoba fizyczna, która:

• posiada pełną zdolność do czynności prawnych (czyli jest pełnoletnia i nieubezwłasnowolniona),
• działa za życia (poprzez akt założycielski w formie aktu notarialnego) lub po śmierci (poprzez testament sporządzony w formie aktu notarialnego).

Ilu może być fundatorów fundacji rodzinnej?

1. Jeden fundator – najczęstszy przypadek (np. właściciel firmy rodzinnej).
2. Wielu fundatorów – np. małżonkowie lub rodzeństwo mogą wspólnie założyć fundację rodzinną, jeśli wszyscy złożą zgodne oświadczenie o jej ustanowieniu w tym samym akcie notarialnym przy ustanowieniu fundacji rodzinnej

Jeśli fundacja rodzinna jest ustanawiana w testamencie, może mieć tylko jednego fundatora, ponieważ testament jest czynnością osobistą i nie można go sporządzić wspólnie (zgodnie z art. 941 Kodeksu cywilnego).

Organy fundacji rodzinnej

Organy fundacji rodzinnej to:

• zarząd – prowadzi sprawy fundacji,
• radę protektorów – organ nadzoru należący do organów fundacji (obowiązkowa, jeśli liczba beneficjentów > 25),
• zgromadzenie beneficjentów – reprezentacja beneficjentów.

Rejestr fundacji rodzinnej

Rejestr fundacji rodzinnej zawiera miedzy innymi:

1. Numer fundacji rodzinnej i data wpisu,
2. Nazwa fundacji rodzinnej,
3. Siedziba i adres,
4. Dane fundatora (lub fundatorów),
5. Informacje o organach fundacji:
   • skład zarządu,
   • rada protektorów (jeśli jest),
   • zgromadzenie beneficjentów (jeśli jest),
6. Wysokość wniesienia funduszu założycielskiego,
7. Zakres reprezentacji fundacji (kto może podpisywać umowy itp.),
8. Informacje o zmianach w statucie, organach lub siedzibie,

Cel rejestru fundacji rodzinnej

Rejestr fundacji rodzinnej ma potwierdzać, że fundacja:

• posiada osobowość prawną,
• działa zgodnie z ustawą,
• ma ujawnione organy i dane kontaktowe.

Beneficjenci fundacji rodzinnej

Beneficjenci fundacji rodzinnej to kluczowy element jej funkcjonowania – to właśnie oni otrzymują świadczenia (np. pieniądze, udziały, wsparcie finansowe, nieruchomości) których fundacja rodzinna uposaża zgodnie z wolą fundatora.

Kto może być beneficjentem fundacji rodzinnej?

Beneficjentem fundacji rodzinnej może być:

• osoba fizyczna (np. członek rodziny fundatora, ale też osoba niespokrewniona),
• organizacja pożytku publicznego (np. fundacja charytatywna),
• w wyjątkowych sytuacjach — sam fundator, jeśli przewidziano to w statucie.

Nie ma wymogu pokrewieństwa — beneficjentem może być ktokolwiek, kogo fundator wskaże w statucie lub w tzw. liście beneficjentów fundacji rodzinnej.

Opodatkowanie fundacji rodzinnej

• Fundacja rodzinna korzysta z podmiotowego zwolnienia z podatku dochodowego (CIT).
• Sama fundacja rodzinna zwolniona jest z podatku dochodowego tak długo jak prowadzi działalność w zakresie przewidzianym ustawą.
• Dochody fundatora oraz beneficjenta otrzymane z fundacji rodzinnej, jako podlegające przepisom o podatku dochodowym od osób fizycznych, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Prawo spadkowe – sukcesja w fundacji rodzinnej

• Ustawa o fundacji rodzinnej nowelizuje przepisy prawa spadkowego dotyczące zachowku.
• Fundusz założycielski fundacji rodzinnej jest uwzględniany przy obliczaniu zachowku, jeśli fundacja nie została ustanowiona w testamencie.
• Fundacja rodzinna umożliwia efektywne zarządzanie rodzinnym majątkiem, zapewniając długoterminową stabilność finansową oraz kontrolę nad dziedziczeniem i sukcesją.

Zarządzanie fundacją rodzinną

• Fundacja rodzinna funkcjonuje na podstawie sporządzonego statutu, który zawiera kluczowe informacje, takie jak: nazwa fundacji rodzinnej, siedziba fundacji rodzinnej, cel działania fundacji rodzinnej, beneficjenci fundacji rodzinnej, zasady listy beneficjentów, czas trwania, wartość funduszu założycielskiego fundacji rodzinnej , organy fundacji fundacji rodzinnej i ich kompetencje.
• Zarządzanie fundacją rodzinną może być powierzone profesjonalnemu zarządowi lub radzie nadzorczej.
• Fundacja rodzinna może być zarządzana przez rodzinę i służyć jako platforma do koordynowania działań biznesowych, inwestycji oraz działań filantropijnych.

Wyzwania i ograniczenia fundacji rodzinnej

• Konieczność zgromadzenia kwoty co najmniej 100 000 zł, która musi zasilić majątek fundacji rodzinnej.
• Zakaz wycofywania środków wprowadzonych na pokrycie majątku fundacji rodzinnej.
• Wypłaty świadczeń wypracowanych przez fundację rodzinną podlegają ograniczeniom.

Działalność fundacji rodzinnej

Fundacja rodzinna nie może prowadzić zwykłej działalności operacyjnej, ale może wykonywać tylko określone czynności, miedzy innymi:

1. Zbywanie mienia (np. sprzedaż nieruchomości, udziałów, akcji),
2. Najem, dzierżawa lub udostępnianie mienia,
3. Udzielanie pożyczek:
   • spółkom, w których posiada udziały lub akcje,
   • beneficjentom fundacji,
4. Przystępowanie do spółek, funduszy, trustów,
5. Obrót papierami wartościowymi, instrumentami finansowymi,
6. Inwestowanie w nieruchomości, udziały, akcje, obligacje itp.,

Zobowiązania fundacji rodzinnej

• Fundacja rodzinna odpowiada całym swoim majątkiem za swoje zobowiązania.
• Fundator i beneficjenci nie odpowiadają za zobowiązania fundacji – ich majątek jest odrębny.
• Wyjątek: fundacja może odpowiadać za długi fundatora powstałe przed jej utworzeniem, jeśli majątek fundatora został do niej wniesiony (na zasadach określonych w ustawie).

Wsparcie w zakresie fundacji rodzinnej

• Nasz doświadczony zespół prawników zapewni nie tylko profesjonalną pomoc, ale także skuteczną realizację Państwa celów związanych z utworzeniem fundacji.
• Kroki do założenia fundacji rodzinnej: Pierwsza konsultacja, gdzie omawiamy Państwa potrzeby i cele związane z utworzeniem fundacji, Opracowanie planu zarządzania majątkiem, Składanie wniosku o rejestrację w sądzie rejestrowym.
• Zapraszamy do skorzystania z naszej kompleksowej oferty dotyczącej założenia fundacji rodzinnej.

FAQ – Fundacja Rodzinna

Do 2023 roku wydatki na użytkowanie samochodów osobowych w sposób mieszany przez pracowników spółek stosujących estoński CIT, którzy nie są wspólnikami, udziałowcami, akcjonariuszami itd., nie stanowiły ani ukrytych zysków, ani też wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą spółki.

Jednak w 2023 r. ustawodawca rozszerzył katalog wydatków, które w trakcie roku będą podlegać opodatkowaniu estońskim CIT. Nie uznano za ukrytą dywidendę użytkowanie firmowych samochodów na cele mieszane przez pracowników. Koszt ten został jednak sklasyfikowany w wydatkach niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

W nowym art. 28m ust. 4a ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych do wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą ustawodawca nie zaliczył wydatków i odpisów amortyzacyjnych oraz odpisów z tytułu trwałej utraty wartości dotyczących używanych samochodów osobowych przez spółki, które wybrały estoński CIT (także środków transportu lotniczego, taboru pływającego) oraz innych składników majątku:

• w pełnej wysokości – w przypadku składników majątku wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności gospodarczej;
• w wysokości 50% – w przypadku składników majątku, które nie są wykorzystywane wyłącznie na cele działalności gospodarczej.

Jakie koszty samochodu można ująć w estońskim CIT?

Gdy samochody osobowe spółki opodatkowanej estońskim CIT użytkowane są do celów mieszanych, tj. do celów służbowych i prywatnych (np. przez wspólników lub pracowników), wystąpi konieczność ustalenia estońskiego CIT od wydatków z nimi związanych. W celu wyodrębnienia tych wydatków w ewidencji księgowej można wydzielić dodatkową analitykę do kont kosztów.

W aktualnym stanie prawnym, jeżeli pracownik używa firmowego samochodu osobowego do celów mieszanych, a wybraną formą opodatkowania spółki jest estoński CIT, 50% z poniższych kosztów będą stanowiły wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą. Ustawodawca rozszerzył tym samym katalog osób, które użytkując firmowe auta w sposób mieszany, będą przyczyniać się do powstawania dochodu z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Samochód prywatny vs. firmowy w CIT estońskim

W przypadku gdy Spółka rozliczająca się z zastosowaniem estońskiego CIT jest właścicielem samochodu osobowego, który jest także prywatnie użytkowany przez jej udziałowca, uznaje się za ukryte zyski. Natomiast gdy Spółka jest właścicielem samochodu osobowego, który jest także prywatnie użytkowany przez jej pracownika niebędącego udziałowcem, wydatki takie uznaje się za niezwiązane z działalnością gospodarczą.

To, czy składnik majątku jest wykorzystywany wyłącznie na cele działalności gospodarczej, spoczywa na spółce objętej estońskim CIT. Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z powyższym w praktyce „rozpoznania” opodatkowania spółki objęte estońskim CIT koncentrują swoją uwagę w szczególności na samochodach osobowych. 

Wskazany przepis konstruuje katalog otwarty poprzez wskazanie: „wydatków” „związanych z używaniem” „innych składników majątku” spółki opodatkowanej ryczałtem.

Inne składniki majątku spółki 

Zatem co stanowią te inne składniki majątku spółki? Wskazać można, że są to tak środki trwałe, jak i elementy wyposażenia takie jak (pomijając wyraźnie określone w przepisie samochody osobowe, środki transportu lotniczego i taboru pływającego): 

• samochody inne niż osobowe (samochody ciężarowe, samochody specjalnego przeznaczenia),
• inne pojazdy (motocykle, rowery, hulajnogi),
• maszyny budowlane (koparki, walce),
• maszyny służące produkcji (roboty przemysłowe),
• sprzęty wszelkiego rodzaju, w tym sprzęt komputerowy (komputery stacjonarne, laptopy, tablety, kamery, mikrofony, głośniki),
• sprzęt biurowy (urządzenia wielofunkcyjne, kserokopiarki, drukarki, skanery, laminatory),
• telefony stacjonarne oraz komórkowe.

Wydatki dotyczące pojazdów samochodowych, które w 100% są użytkowane na cele prowadzonej działalności gospodarczej, mogą być w całości rozliczone w kosztach bilansowych bez kwalifikacji ich w części do ukrytych zysków czy wydatków niezwiązanych z działalnością.

W tym wypadku podatnik musi odnieść się do ustawy o VAT, a więc pojazdy są w 100% wykorzystywane na cele działalności, jeżeli:

• spełniają wymogi konstrukcyjne,
• nie spełniają wymogów konstrukcyjnych, ale podatnik zgłosi dany pojazd,
• prowadzi dla niego ewidencję kilometrów
• oraz określi regulamin warunków uniemożliwiający użytek prywatny.

Użytkowanie samochodu przez wspólnika a estoński CIT

Podstawą opodatkowania z tytułu ukrytych zysków związanych z używaniem samochodów osobowych do celów mieszanych przez członka zarządu w sytuacji, gdy jest udziałowcem, akcjonariuszem albo wspólnikiem lub podmiotem powiązanym bezpośrednio, lub pośrednio z podatnikiem, lub z tym udziałowcem, akcjonariuszem albo wspólnikiem, będzie 50% tych wydatków w wartości brutto (tj. wraz z naliczonym podatkiem VAT), natomiast podstawą opodatkowania z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą w związku z używaniem samochodów osobowych przez pracowników do celów mieszanych będzie 50% tych wydatków w wartości brutto (tj. wraz z naliczonym podatkiem VAT).

Potwierdzają to stanowiska fiskusa, m.in. interpretacja indywidualne wydana przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej nr 0114-KDIP2-1.4010.183.2022.1.PP, 0114-KDIP2-1.4010.79.2022.1.MW oraz 0111-KDIB2-1.4010.687.2024.1.ED.

Podsumowanie

Zgodnie z art. 28m ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 278) opodatkowaniu estońskim CIT podlegają m.in. dochód z tytułu ukrytych zysków oraz dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą.

Do ukrytych zysków i wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą trzeba zaliczyć wydatki i odpisy amortyzacyjne oraz odpisy z tytułu trwałej utraty wartości, związane z używaniem samochodów osobowych w wysokości 50% – w przypadku składników majątku, które nie są wykorzystywane wyłącznie na cele działalności gospodarczej, a także na potrzeby prywatne wspólników (ukryte zyski) lub pracowników (wydatki niezwiązane z działalnością gospodarczą).

W przypadku gdy dany wydatek lub koszt spełnia zarówno definicję ukrytych zysków, jak i wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą, podlega on opodatkowaniu estońskim CIT tylko raz – jako dochód z tytułu ukrytych zysków albo dochód z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą. O kwalifikacji wydatku lub kosztu odpowiednio do dochodu z tytułu ukrytych zysków albo dochodu z tytułu wydatków niezwiązanych z działalnością gospodarczą decyduje stan faktyczny.

Jeśli samochód osobowy spółki będzie użytkowany dla celów firmowych oraz dla celów prywatnych wspólników spółki lub jej pracowników, trzeba będzie ustalać i księgować estoński CIT m.in. od 50% wartości odpisów amortyzacyjnych, od 50% odpisów z tytułu trwałej utarty wartości oraz od 50% wydatków związanych z użytkowaniem tego samochodu.

Estoński CIT a samochody osobowe – FAQ

Jednak mimo przygotowań, nowy system budzi liczne kontrowersje, zwłaszcza wśród mikroprzedsiębiorców. Poniżej przyjrzymy się wprowadzeniu obowiązkowego e-fakturowania, szczególnie w kontekście limitu 10 tys. zł, który wyklucza najmniejsze firmy z obowiązku korzystania z KSeF. Czy ten próg jest odpowiedni? Jakie zmiany mogą czekać mikroprzedsiębiorców, którzy muszą dostosować się do nowego systemu?

Kiedy KSeF stanie się obowiązkowy?

1 kwietnia 2026 roku to data, która zmieni sposób, w jaki wszyscy przedsiębiorcy wystawiają faktury. Zgodnie z nowymi regulacjami, praktycznie każdy przedsiębiorca, niezależnie od wielkości firmy, będzie musiał korzystać z Krajowego Systemu e-Faktur (KSeF). Nowe przepisy mają na celu uproszczenie obiegu dokumentów, eliminację błędów w deklaracjach VAT oraz lepszą kontrolę nad procesem fakturowania w Polsce.

Obowiązek e-fakturowania obejmie wszystkie firmy, w tym małe działalności gospodarcze i jednoosobowe przedsiębiorstwa, które wcześniej mogły korzystać z innych, mniej skomplikowanych form fakturowania. Zwolnienie z tego obowiązku będzie dotyczyć jedynie mikrofirm, które w danym miesiącu nie przekroczą limitu 10 tys. zł brutto wartości wystawionych faktur. Co więcej, te przedsiębiorstwa będą zwolnione do końca 2026 roku, a po tej dacie obowiązek wystawiania e-faktur wejdzie w życie także dla nich.

Dlaczego limit 10 tys. zł budzi kontrowersje?

Limit 10 tys. zł – to kwota, która ma decydować o tym, czy firma zostanie objęta obowiązkiem wystawiania e-faktur, czy nie. Choć dla wielu mikroprzedsiębiorców, np. jednoosobowe działalności gospodarcze, 10 tys. zł może być rzeczywiście odpowiednim progiem, to dla wielu innych firm jest to kwota zbyt niska.

Poseł Artur Łącki z Koalicji Obywatelskiej zwrócił uwagę, że obecny próg nie odpowiada realiom prowadzenia nawet najmniejszych działalności gospodarczych. W interpelacji wskazał, że koszty związane z prowadzeniem działalności (np. wynajem lokalu, media, zakup towaru) mogą szybko przekroczyć limit 10 tys. zł, zmuszając firmy do szybszego przejścia na system e-fakturowania, mimo że ich działalność wciąż można uznać za mikroprzedsiębiorstwo.

Czy warto podnieść próg do 20 tys. zł?

W odpowiedzi na te obawy, poseł zaproponował podniesienie limitu do 20 tys. zł miesięcznie, co – jego zdaniem – byłoby rozwiązaniem bardziej adekwatnym do realiów mikrofirm, które generują niższe obroty, ale ponoszą koszty stałe. Przekroczenie limitu 10 tys. zł, w wielu przypadkach, może zdarzyć się bardzo szybko, np. przy zakupie większej ilości towaru lub konieczności opłacenia kosztów eksploatacyjnych.

Choć ta propozycja znalazła uznanie wśród części przedsiębiorców, Ministerstwo Finansów w odpowiedzi jasno stwierdziło, że limit pozostanie na poziomie 10 tys. zł.

Co więcej, wskazano, że zmiana progu nie jest rozważana, a wprowadzenie tego kryterium ma na celu ochronę najmniejszych firm, które wciąż powinny być traktowane jako szczególnie wrażliwa grupa przedsiębiorców w systemie podatkowym.

Co w zamian za podniesienie progu?

Ministerstwo Finansów nie planuje zmiany wysokości progu, ale zapewnia, że dla mikroprzedsiębiorców, którzy znajdą się w systemie KSeF, dostępne będą narzędzia wspierające ich adaptację do nowych wymagań.

Ministerstwo zapowiedziało:

• podręcznik KSeF 2.0, który wyjaśni przedsiębiorcom krok po kroku, jak prawidłowo korzystać z systemu e-fakturowania,
• materiały edukacyjne (broszury, grafiki, FAQ), które pomogą w zrozumieniu zasad wystawiania e-faktur,
• infolinię KAS, która działa od początku 2025 roku i oferuje wsparcie merytoryczne oraz techniczne,
• możliwość umawiania wizyt w urzędach skarbowych, co ma umożliwić bezpośrednie wsparcie w zakresie obsługi KSeF.

Wszystkie te działania mają na celu ułatwienie przedsiębiorcom płynnego przejścia do nowego systemu i minimalizowanie problemów technicznych oraz proceduralnych związanych z jego wdrożeniem.

Przygotowanie na zmiany – jakie kroki warto podjąć?

• Sprawdź, czy Twoja firma przekroczy próg 10 tys. zł. Jeśli obroty Twojej firmy regularnie przekraczają ten limit, przygotuj się na wprowadzenie KSeF. Rozpocznij przegląd obecnego systemu fakturowania i zwróć uwagę na potrzeby dostosowania go do wymagań KSeF,
• Zainwestuj w odpowiednie oprogramowanie do wystawiania e-faktur. Aby wystawiać faktury przez KSeF, konieczne będzie korzystanie z odpowiedniego oprogramowania, które będzie kompatybilne z systemem. Warto zacząć poszukiwania odpowiedniego rozwiązania już teraz,
• Skorzystaj z dostępnych materiałów edukacyjnych. Ministerstwo Finansów zapowiada szeroką dostępność materiałów informacyjnych. Korzystaj z nich, by jak najlepiej przygotować się na nadchodzące zmiany.
• Rozważ konsultację z biurem księgowym. Choć zmiany mogą wydawać się skomplikowane, wsparcie eksperta pomoże uniknąć błędów w procesie adaptacji do systemu KSeF.

Podsumowanie

Obowiązkowe wprowadzenie Krajowego Systemu e-Faktur to duża zmiana, która wpłynie na sposób prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce. Choć dla wielu mikroprzedsiębiorców próg 10 tys. zł wydaje się zbyt niski, Ministerstwo Finansów zdecydowało się na pozostawienie tego limitu, koncentrując się na edukacji i wsparciu dla przedsiębiorców.

Jednak dzięki wczesnym przygotowaniom, inwestycji w odpowiednie oprogramowanie oraz skorzystaniu z materiałów edukacyjnych, przedsiębiorcy mogą płynnie przejść do nowego systemu, minimalizując ryzyko błędów i opóźnień w obiegu faktur.

Jeśli masz pytania dotyczące nowego systemu e-fakturowania lub potrzebujesz wsparcia przy adaptacji do KSeF, nie wahaj się skontaktować z nami. Z przyjemnością pomożemy Ci przejść przez te zmiany!

Od kiedy KSeF będzie obowiązkowy?

Ministerstwo Finansów zaplanowało etapowe wdrożenie obowiązkowego KSeF:

• Od 1 lutego 2026 r. – dla firm z rocznym obrotem przekraczającym 200 mln zł,
• Od 1 kwietnia 2026 r. – dla wszystkich pozostałych przedsiębiorców,
• Od 2027 r. – dla mikroprzedsiębiorców ze sprzedażą do 10 000 zł miesięcznie.

Czym jest faktura ustrukturyzowana?

Faktura ustrukturyzowana to dokument wystawiany w formacie XML, zgodny z jednolitą strukturą logiczną FA, określoną przez Ministerstwo Finansów. Co ważne, nie wystawimy jej ani w PDF, ani na papierze – jedyną formą przesyłania i odbierania faktur stanie się platforma KSeF.

Każda faktura po przyjęciu przez system otrzymuje:

• unikalny numer identyfikacyjny KSeF,
• Urzędowe Poświadczenie Odbioru (UPO) – dokument potwierdzający formalne wystawienie faktury.

Jak wygląda proces wystawiania faktury w KSeF?

Ministerstwo Finansów opublikowało szczegółowy poradnik, w którym krok po kroku opisano, jak prawidłowo wystawić fakturę ustrukturyzowaną. Proces wygląda następująco:

1. Uzyskanie dostępu i uprawnień do KSeF

• osoby fizyczne prowadzące JDG mają automatyczny dostęp,
• w przypadku spółek – konieczne jest uwierzytelnienie za pomocą pieczęci kwalifikowanej lub złożenie formularza ZAW-FA, wyznaczającego osobę uprawnioną.

2. Logowanie do systemu i uwierzytelnienie – możliwe przez:

• podpis zaufany,
• podpis kwalifikowany,
• token autoryzacyjny.

3. Wystawienie faktury w systemie księgowym zintegrowanym z KSeF – użytkownik przygotowuje fakturę w swoim programie księgowym, który łączy się z KSeF i przesyła plik XML do systemu.
4. Automatyczna weryfikacja i nadanie numeru KSeF – po pozytywnej weryfikacji system:

• nadaje numer faktury,
• generuje UPO – to właśnie ten moment oznacza formalne wystawienie dokumentu.

Data wystawienia faktury – co się zmienia?

To jedna z kluczowych zmian, na którą wielu przedsiębiorców musi zwrócić szczególną uwagę.

• Standardowo: datą wystawienia faktury jest dzień jej przesłania do KSeF.
• Wyjątek – tryb offline: jeśli w pliku XML (pole P_1) zostanie podana wcześniejsza data, system uzna ją za datę wystawienia – ale tylko pod warunkiem, że jest wcześniejsza niż moment faktycznego przesłania.
• Antydatowanie do przodu (przyszła data) nie będzie możliwe – taka faktura zostanie odrzucona przez system.

Przedsiębiorcy muszą zatem ściśle kontrolować daty – to ważne nie tylko ze względów podatkowych, ale także dla prawidłowego obiegu dokumentów w firmie.

Czego KSeF nie obsługuje?

W systemie nie wystawimy:

• faktur pro forma,
• not obciążeniowych/uznaniowych,
• innych dokumentów niewchodzących w zakres faktur ustrukturyzowanych.

Co muszą zrobić firmy?

Jeśli prowadzisz działalność gospodarczą lub odpowiadasz za księgowość w firmie, przygotuj się na obowiązkowy KSeF, wykonując kilka kroków:

1. Zweryfikuj uprawnienia dostępu do systemu.
2. Zintegruj swoje oprogramowanie księgowe z KSeF.
3. Przeszkol pracowników odpowiedzialnych za fakturowanie.
4. Zadbaj o właściwe procesy weryfikacji i archiwizacji dokumentów.
5. Śledź komunikaty Ministerstwa Finansów oraz aktualizacje dokumentacji technicznej.

KSeF to nie tylko obowiązek – to też szansa

Choć dla wielu przedsiębiorców nowy system może oznaczać początkowe trudności, to warto zauważyć, że KSeF niesie również korzyści:

• automatyzacja procesów,
• szybszy obieg dokumentów,
• mniejsze ryzyko błędów,
• lepsza kontrola nad płatnościami i rozliczeniami.

Podsumowanie

Wdrożenie KSeF to największa zmiana dla przedsiębiorców w fakturowaniu od lat. Wymaga przygotowania, ale daje też możliwość usprawnienia wielu procesów w firmie. Jeśli jeszcze nie rozpocząłeś przygotowań – to najwyższy czas, by je zacząć!

Masz pytania dotyczące wdrożenia KSeF w Twojej firmie? Skontaktuj się z naszym zespołem – pomożemy Ci bezpiecznie i skutecznie przejść przez ten proces!