Wprowadzenie obowiązku przesyłania ksiąg podatkowych w formie ustrukturyzowanej (JPK_PD) to jedna z największych zmian w polskim systemie podatkowym ostatnich lat. Harmonogram wdrażania nowych struktur, takich jak JPK_KR_PD, JPK_ST_KR, JPK_PKPIR czy JPK_EWP, został rozłożony na etapy, co u wielu podatników wywołało niepewność co do ich konkretnej daty startu. Szczególne kontrowersje wzbudziła sytuacja podmiotów rozliczających podatek VAT w systemie kwartalnym.
Geneza problemu: gdzie leżało źródło niejasności?
Zgodnie z harmonogramem określonym w przepisach wprowadzających, obowiązek raportowania JPK_PD jest uzależniony od wielkości przychodów oraz sposobu rozliczania podatku VAT. Ustawa przewiduje trzy główne terminy:
- 1 stycznia 2025 r. – dla największych podatników CIT (przychód powyżej 50 mln euro) oraz podatkowych grup kapitałowych.
- 1 stycznia 2026 r. – dla podatników CIT i PIT obowiązanych do przesyłania ewidencji VAT (JPK_V7M) zgodnie z art. 109 ust. 3b ustawy o VAT.
- 1 stycznia 2027 r. – dla pozostałych podatników.
Wątpliwość zrodziła się wokół grupy wyznaczonej na rok 2026
Przepis odwołujący się do art. 109 ust. 3b ustawy o VAT dotyczy podmiotów przesyłających ewidencję VAT co miesiąc. Tymczasem podatnicy rozliczający się kwartalnie (składający JPK_V7K) również mają obowiązek przesyłania części ewidencyjnej co miesiąc, mimo że samą deklarację składają co kwartał.
Powstało zatem kluczowe pytanie: czy podmioty rozliczające się kwartalnie powinny być traktowane jako podmioty wysyłające ewidencję miesięcznie i tym samym objęci obowiązkiem JPK_PD już od 2026 roku?
Odpowiedź Ministerstwa Finansów: podmioty rozliczające się VAT kwartalnie zyskują czas
W związku z powyższymi wątpliwościami, wydawnictwo GOFIN zwróciło się do Ministerstwa Finansów z prośbą o jednoznaczne wyjaśnienie terminów dla tej grupy podatników.
W odpowiedzi z dnia 17 października 2025 r. Ministerstwo Finansów rozwiało wszelkie wątpliwości na korzyść przedsiębiorców – potwierdziło, że podatnicy rozliczający VAT kwartalnie (składający JPK_V7K) będą zobowiązani do przesyłania plików JPK_PD dopiero za 2027 rok.
Kluczowa argumentacja Ministerstw Finansów opiera się na precyzyjnym rozróżnieniu przepisów ustawy o VAT:
- art. 109 ust. 3b ustawy o VAT odnosi się wyłącznie do podatników rozliczających się miesięcznie (składających JPK_V7M).
- zasady dotyczące podatników rozliczających się kwartalnie są zawarte w art. 109 ust. 3c ustawy o VAT, a ten przepis nie został wymieniony w harmonogramie wdrażania JPK_PD na rok 2026.
Oznacza to, że odesłanie ustawowe dotyczące terminu „2026” nie obejmuje podmiotów rozliczających VAT kwartalnie. Dla tej grupy (o ile nie przekroczyli limitu 50 mln euro przychodu) elektroniczne prowadzenie ksiąg rachunkowych, PKPiR czy ewidencji przychodów w formacie JPK stanie się obowiązkowe rok później, czyli od 1 stycznia 2027 r.
Dla wielu firm informacja ta oznacza dodatkowy czas na dostosowanie systemów księgowych. Warto zauważyć, że podatnicy, którzy mają taką możliwość, mogą rozważyć przejście na kwartalne rozliczanie VAT w 2026 roku, co pozwoli im legalnie odroczyć nowe obowiązki sprawozdawcze o 12 miesięcy.
